چهارشنبه, مرداد 02, 1398
     


مطالب سرگرمي
تاریخ: 1390/02/11 نظرات: 0 نظر نمایش: 1812 مرتبه تعداد امتیاز: 84   (Article Rating)
پوکی استخوان

پوکی استخوان

 
پوکی استخوان

نقش تغذیه در پیش گیری از پوکی استخوان

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه

پوکی استخوان یا استئوپوروز حالتی است که در آن استخوان شکننده شده و احتمال شکستگی با ضربات کوچک افزایش می یابد. پوکی استخوان از گرفتاری های شایع ، در جوامع بشری است ، که بعد از سن 35 سالگی روند آن در انسان آغاز می شود. حدود نیمی از زنان مسن تر از 45 سال و 90 درصد زنان مسن تر از 75 سال به بیماری پوکی استخوان مبتلا می شوند. مردان مسن نیز به پوکی استخوان دچار می شوند که البته میزان ابتلای آنان کم تر از زنان است. به طور تقریبی از هر 3 زن یک نفر و از هر 12 مرد یکی به پوکی استخوان دچار می شود. این امر در سال منجر به ده ها هزار شکستگی ناتوان کننده ، در مبتلایان می شود که متاسفانه تعداد اندکی از مبتلایان به پوکی استخوان مورد بررسی و ارزیابی قرار می گیرند .
این شکستگی ها به طور عمده در این نواحی رخ می دهد : گردن ، استخوان ران ، مهره های ستون فقرات و استخوان های مچ دست ، حتی گاهی شکستگی های خود به خود مهره ها ، گردن و استخوان ران هم دیده می شود.
 
می توان بافت استخوانی را به زبان ساده به صورت زیر تقسیم کرد :
 
استخوان انسان همانند یک ساختمان است که دارای اسکلت بندی ، دیوارچینی و ملات بین آجرهاست . اسکلت این استخوان ها از رشته های قوی و محکمی به نام رشته های کلاژن تشکیل شده که ما بین رشته ها را املاح کلسیم پر می کند. همچنین از آنجا که استخوان بافتی زنده است محتوی مقداری سلول های جوان و بالغ و استخوانی است که وظیفه ساختن بافت استخوان ها را به عهده دارند.
پوکی استخوان عارضه ای است که با بالا رفتن سن به وجود می آید در نتیجه از استحکام بافت و املاح استخوانی کم شده و از مقاومت آن کاسته می شود. استخوان انسان در دورن کودکی از خاصیت ارتجاعی برخوردار است و تحمل فشار های زیاد را دارد و به تدریج سفت و محکم می شود، این مسئله در سن 20 سالگی به اوج خود می رسد ، بین سن 20 تا 35 سالگی استحکام استخوان ها به همان قوت باقی می ماند. به همین دلیل ضربات شدید مثل تصادفات می تواند منجر به شکستگی استخوان شود. اما از این سن به بعد به تدریج و با سرعتی کم از تراکم استخوان ها کم شده و با بالا رفتن سن استخوان ها پوک می شود. در زنان بعد از سن یائسگی به علت توقف ترشح هرمن های زنانه و نقش این هرمن ها در استحکام استخوان ها شیوع پوکی استخوان ها زیادتر می شود.
 
چه کسانی در معرض ابتلا به پوکی استخوان قرار دارند؟
 
به طور تقریبی با احتمال زیاد همه ما در معرض پدیده ی ناخوشایند پوکی استخوان قرار داریم با این حال افراد مسن در معرض ابتلای بیشتری قرار دارند.
عارضه پوکی استخوان در نزد خانم ها بعد از سن یائسگی بسیار شایع و زنان بیش از مردان به پوکی استخوان مبتلا می شوند به ویژه اگر یائسگی زودرس در خانم ها ایجاد شده باشد. تحرک بدنی و ورزش باعث استحکام استخوان ها در هر سنی می شود. عدم تحرک و استراحت زیاد باعث تحلیل و پوکی سریع استخوان ها می شود و شکستگی استخوانی را بیشتر می کند.
گاه پوکی استخوان در برخی از خانواده ها بیشتر دیده می شود. هم چنین در بعضی از نژاد ها مثل نژادهای آسیایی این پوکی بیشتر است. تغذیه نقش مهمی در پوکی استخوان به عهده دارد افرادی که کلسیم کافی در رژیم غذایی آنها وجود ندارد و یا ویتامین D کافی دریافت نمی کنند در معرض ابتلای بیشتری قرار دارند. هم چنین نتایج حاصل از مصرف سیگار و قهوه ی زیاد هم در پوکی استخوان ثبت شده است کسانی که خود سیگار می کشند یا هم نشین سیگاری ها هستند در معرض پوکی استخوان زودرس قرار دارند. استفاده طولانی مدت از کورتن و یا داروهای ادرار آور می تواند باعث پوکی استخون شود البته قابل ذکر است که مصرف یک یا چند آمپول کورتن در سال چنین اختلالی را ایجاد نمی کند افرادی که از بعضی اختلالات هورمونی مشخص رنج می برند مثل پرکاری تیروئید و پارا تیروئید در معرض ابتلای بالاتری به پوکی استخوان قرار دارند.
 
آیا پوکی استخوان علامتی دارد؟
 
متاسفانه باید گفت پوکی استخوان قبل از بروز عوارض آن علامتی ندارد. علائم هنگامی ایجاد می شود که شکستگی اتفاق افتاده باشد. درد ناگهانی و شدید در ستون فقرات می تواند از علائم شکستگی های ستون فقرات باشد ممکن است شکستگی مهره بدون درد اتفاق افتد و به صورت خمیدگی ستون فقرات و کاهش قد بیمار دیده شود. اگرچه عکس برداری با اشعه X به تشخیص شکستگی کمک می کند ولی برای تشخیص زودرس آن روش مناسبی نیست. پس بهتر است کلیه افرادی که در معرض خطر قرار دارند قبل از شروع عوارض مورد ارزیابی قرار گیرند و در صورت ابتلا اقدامات پیش گیرانه ای صورت گیرد بهترین روش برای تشخیص پوکی استخوان سنجش تراکم استخوان یا دانسیتومتری است. خوشبختانه امروزه برای سنجش تراکم استخوان دستگاه های جدیدی ساخته شده که می تواند با دقت نسبت زیادی تراکم استخوانی و نسبت آن ، با استخوان سالم و سن مناسب را اندازه گیری کنند.
آزمایش سنجش تراکم استخوان بدون درد است و تنها چند دقیقه طول می کشد. هم چنین احتیاج به آمادگی قبلی ندارد و در طی آن دارویی مصرف نمی شود. این سنجش پزشک را قادر می سازد تا شدت پوکی را اندازه گیری کرده و در نتیجه استحکام استخوان را بسنجد بنابراین بهترین روش پیشگیری از پوکی استخوان و عوارض آن رعایت رژیم غذایی مناسب ، فعالیت ورزشی مناسب و دوری از عوامل کمک کننده در افزایش پوکی استخوان مانند استعمال دخانیات و ارزیابی های لازم برای تعیین میزان تراکم استخوانی است.
 
جلوگیری از پدیده پوکی استخوان
 
با اطلاع از وضعیت استخوان ها به ویژه در خانم ها در دوران نزدیک به یائسگی به وسیله مشورت با پزشک ، به کار بردن روش تشخیص مناسب و در صورت نیاز تجویز داروهای ویژه می توان از پیشرفت بیماری و عوارض حاصل از آن پیش گیری کرد. غذای انسان باید محتوی پروتئین ، املاح و ویتامین های کافی و لازم باشد تا روند پوکی استخوان کندتر شود.
بهترین منبع کلسیم : فرآورده های لبنی مثل شیر، ماست ، کشک ، قره قوروت ، پنیر و سبزیجات برگ سبز ، کلم پیچ ، شلغم ، هویج ، پرتقال ، انگور، توت فرنگی ، خرمالو ، زیتون ، جعفری ، اسفناج ، کرفس ، کشمش ، بادام ، پسته ، گردو ، حبوبات و غذاهای دریایی مثل ماهی به ویژه ماهی تن ، کیلکا و ساردین می باشد.
 
کلسیم یکی از اجزای سازنده استخوان است و غذای روزانه هر فرد بالغ باید حداقل حاوی 1000 تا 1200 میلی گرم کلسیم باشد البته این مقدار در زنان باردار ، شیرده ، یائسه ، افراد مسن و بچه ها بیشتر بوده و بین 1500 تا 2000 میلی گرم است.
 
 
نوع ماده غذایی
 
مقدار ماده غذایی
 
مقدار کلسیم به میلی گرم
شیر کم چرب
یک لیوان
290
ماست کم چرب
یک لیوان
415
پنیر
30 گرم
150
کشک
100 گرم
430
پسته
100 گرم
140
ماهی کنسرو شده با روغن
100 گرم
354
ماهی کنسرو شده بدون روغن
100 گرم
437
اسفناج
100 گرم
93
پرتقال
یک عدد
56
لوبیای خشک خام
100 گرم
144
انجیر خشک
5 عدد
126
 
پوکی استخوان یکی از مهم ترین عوارض کاهش مصرف کلسیم است و در صورت همراهی با عواملی مثل کمبود ویتامین C ، کمبود ویتامین D ، درمان با استروئیدهایی از قبیل کورتن ،بی حرکتی بر شدت آن افزوده می شود.
پس بیاییم با رعایت نکات زیر حافظ سلامت استخوان ها و جلوگیری از پوکی استخوان در سن میان سالی و پیری باشیم . ذخیره سازی کلسیم در دهه دوم و سوم زندگی بسیار پر اهمیت است در صورت عدم دریافت مقدار لازم کلسیم از فرآورده های غذایی طبیعی می توانید از مکمل های غذایی موجود در بازار استفاده کنید.
ویتامین D برای سلامتی استخوان ها و جذب کلسیم لازم و ضروری است بنابراین زمانی را در بیرون از منزل بگذرانید تا آفتاب بتواند پوست را برای ساختن ویتامین D تحریک کند.
به طور منظم ورزش کنید ، استخوان های اطفال با ورزش کردن محکم می شوند و رشد طبیعی خواهند داشت البته افراد بالغ نیز باید تحرک کافی را داشته باشد. بهترین ، مفیدترین و کم خرج ترین ورزش برای انسان های بالغ به ویژه افراد مسن پیاده روی است توجه داشته باشید ورزش های تحمل وزن مثل پیاده روی نقش مهمی در رسوب کلسیم در استخوان ها دارد.
از مصرف مواد افزایش دهنده پوکی استخوان مانند سیگار ، قهوه (به میزان زیاد) و ... خودداری کنید.
 
درمان پوکی استخوان
 
درمان های متفاوتی هم اکنون برای پوکی استخوان وجود دارد که هر کدام با توجه به شرایط بیمار برای وی انجام می گیرد از جمله تجویز ترکیبات حاوی کلسیم و ویتامین D ، تجویز ترکیبات فلوراید و داروهای کاهنده سرعت پوکی استخوان مثل Alendronale & Etidronale موثر واقع می شود.
 
توصیه طلایی
مصرف روزانه نیم لیتر شیر، 50 درصد نیاز افراد بالغ به پروتئین و صد در صد نیاز افراد به کلسیم را برآورده می کند.
 
 
 
با تشکر از خانم الهام بلوچ
 
منبع : فصلنامه علمی فرهنگی تسنیم (دانشکده علوم و صنایع غذایی علوم تحقیقات)

 

 

کد: 47
گروه: پزشكي جديد
نویسنده خبر:
 
امتیاز بندی
نظرات
1) خانم بلوچ ممنون از موضوعات خوبی که برای مقالات انتخاب میکنید.
Delete ارسال توسط nasrin ramezani در تاریخ 1389/11/28

 
2) خواهش می کنم نظر لطفتونه
Delete ارسال توسط الناز بلوچ در تاریخ 1389/11/29
 

کد: 87
نویسنده خبر:
امتیاز بندی

در حال حاضر هیچ نظری ارسال نشده است
ارسال نظر:
تنها کاربران ثبت نام شده مجاز به ارسال نظر می باشند.
تبليغات
حريم كاربران  |  شرایط استفاده
كليه حقوق براي انجمن علمي فرهنگي آهار محفوظ است 1389